Dlaczego warto wiedzieć, jak reagować na upojenie alkoholowe
Każdy z nas przynajmniej raz w życiu znalazł się w sytuacji, gdy bliska osoba wypiła zbyt dużo alkoholu i potrzebowała pomocy. Wiedza o tym, jak pomóc pijanemu przyjacielowi, jest umiejętnością, która może uratować życie. Alkohol działa na ośrodkowy układ nerwowy i w zależności od spożytej ilości, masy ciała, stanu zdrowia i indywidualnej tolerancji może wywoływać objawy od łagodnego rozkojarzenia aż po śpiączkę alkoholową. Zrozumienie tych mechanizmów pozwala na podjęcie właściwych decyzji w odpowiednim czasie, bez paniki i bez bagatelizowania zagrożenia.
Świadomość społeczna dotycząca pierwszej pomocy przy zatruciu alkoholem jest w Polsce wciąż niewystarczająca. Wiele osób reaguje instynktownie, często w sposób, który może zaszkodzić zamiast pomóc. Podawanie kawy, zimny prysznic czy pozostawienie pijanej osoby samej w sypialni to działania, które mogą prowadzić do tragicznych konsekwencji. Ten artykuł wyjaśnia krok po kroku, co zrobić, czego unikać i kiedy wzywać pomoc medyczną.
Jak alkohol wpływa na organizm człowieka
Alkohol etylowy, czyli etanol, po spożyciu bardzo szybko wchłania się z przewodu pokarmowego do krwi. Już po kilku minutach od pierwszego łyka zaczyna działać na mózg, hamując aktywność kory mózgowej i układu limbicznego. W małych dawkach wywołuje uczucie relaksu, rozluźnienia i euforii, ponieważ hamuje neurony odpowiedzialne za hamowanie, co paradoksalnie daje odczucie pobudzenia. W większych dawkach ujawnia się jego depresyjny wpływ na układ nerwowy.
Wątroba metabolizuje alkohol z przeciętną szybkością około 0,1 grama etanolu na kilogram masy ciała na godzinę. Oznacza to, że osoba ważąca 70 kilogramów jest w stanie przetworzyć nieco ponad 7 gramów alkoholu na godzinę, co odpowiada mniej więcej 200 mililitrom piwa o standardowej zawartości alkoholu. Gdy ilość spożytego alkoholu przekracza możliwości metaboliczne wątroby, stężenie alkoholu we krwi rośnie, a objawy upojenia nasilają się.
Stężenie alkoholu we krwi a objawy
Poziom alkoholu we krwi mierzony jest w promilach lub w miligramach na decylitr. Przy stężeniu do 0,5 promila większość ludzi odczuwa lekkie rozluźnienie i poprawę nastroju. Między 0,5 a 1,5 promila pojawiają się wyraźne zaburzenia koordynacji ruchowej, mowy i oceny sytuacji. Przy stężeniu 1,5 do 3 promili mamy do czynienia z ciężkim zatruciem alkoholowym, podczas którego osoba może tracić przytomność, wymiotować i nie kontrolować funkcji fizjologicznych. Powyżej 3 promili istnieje realne ryzyko śmierci wskutek porażenia ośrodka oddechowego lub zachłyśnięcia się wymiocinami.
Czynniki wpływające na szybkość upicia się
Wbrew powszechnemu przekonaniu, to nie tylko ilość wypitego alkoholu decyduje o stopniu upojenia. Ważna jest masa ciała, ponieważ etanol rozprowadza się w wodzie zawartej w organizmie, a większa masa oznacza więcej wody i rozcieńczenie alkoholu. Istotne znaczenie ma też płeć, ponieważ kobiety mają przeciętnie wyższy odsetek tkanki tłuszczowej i niższy poziom enzymu dehydrogenazy alkoholowej, co sprawia, że upijają się szybciej. Liczy się również to, czy osoba jadła przed piciem, jaki jest jej poziom zmęczenia, czy przyjmuje leki, a także czy ma naturalnie wyższy lub niższy poziom enzymów metabolizujących alkohol.
Pierwsze sygnały ostrzegawcze, których nie wolno lekceważyć
Zanim przyjaciela dopadnie poważne zatrucie alkoholowe, zazwyczaj pojawiają się sygnały, które powinny przykuć uwagę. Warto je rozpoznawać na wczesnym etapie, bo interwencja jest wtedy znacznie łatwiejsza i skuteczniejsza. Do najczęstszych objawów narastającego upojenia należą zamazana mowa, problemy z utrzymaniem równowagi, nadmierna gadatliwość lub nagłe zamknięcie w sobie, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaczerwienienie twarzy i szyi, przekrwione oczy, a także nieadekwatne reakcje emocjonalne, takie jak płakanie bez wyraźnej przyczyny lub agresja wobec otoczenia.
Jeśli widzisz, że przyjaciel wypija kolejne drinki szybko, nie zakąsza, a jego zachowanie wyraźnie się zmienia, warto zadziałać profilaktycznie. Zaproponuj mu wodę, jedzenie i przerwę od alkoholu, zanim sytuacja wymknie się spod kontroli. Interwencja na tym etapie jest zwykle przyjmowana spokojniej niż wtedy, gdy osoba jest już głęboko pijana i traci kontrolę nad własnym zachowaniem.
Jak ocenić, czy pijany przyjaciel potrzebuje pomocy medycznej
Jednym z najtrudniejszych wyzwań jest trafna ocena, czy mamy do czynienia z przeciętnym upiciem, które można opanować w domu, czy ze stanem zagrożenia życia wymagającym natychmiastowego wezwania pogotowia. Ocena ta wymaga zachowania spokoju i obserwacji kilku kluczowych parametrów jednocześnie.
Objawy wymagające natychmiastowego wezwania pogotowia
Zadzwoń pod numer 112 lub 999 bez wahania, jeśli pijany przyjaciel stracił przytomność i nie reaguje na głos ani ból, ma nieregularny lub bardzo wolny oddech, sinieją mu wargi lub paznokcie, wymiotuje w stanie nieprzytomności, ma drgawki, jest blady, zimny i spocony, lub jeśli nie możesz go w żaden sposób obudzić. Każdy z tych objawów wskazuje na poważne zatrucie alkoholowe lub inny stan zagrożenia życia, który wymaga profesjonalnej interwencji medycznej bez zwłoki.
Warto pamiętać, że osoba pijana może wyglądać jak śpiąca, podczas gdy tak naprawdę traci przytomność. Różnica polega na tym, że śpiącego człowieka da się obudzić, a nieprzytomnego nie. Kilkakrotne głośne wołanie imienia osoby i lekkie szczypnięcie pozwala szybko odróżnić sen od utraty przytomności.
Praktyczna ocena stanu osoby pijanej
Ratownicy medyczni używają specjalistycznych skali do oceny stopnia zatrucia, jednak na potrzeby laika wystarczy kilka prostych obserwacji. Sprawdź, czy przyjaciel oddycha równomiernie i czy oddech nie jest zbyt wolny, to znaczy mniej niż 8 oddechów na minutę. Sprawdź, czy reaguje na twój głos i czy jest w stanie powiedzieć swoje imię i datę urodzenia. Oceń, czy jest w stanie siedzieć bez podparcia przez kilka sekund. Jeśli odpowiedź na którekolwiek z tych pytań jest negatywna, nie czekaj i dzwoń po pomoc.
Co robić z pijanym przyjacielem krok po kroku
Gdy oceniłeś, że sytuacja nie wymaga jeszcze pogotowia, ale przyjaciel jest wyraźnie pijany i potrzebuje opieki, działaj metodycznie. Poniżej opisane kroki dotyczą umiarkowanego lub ciężkiego upojenia, przy którym osoba jest jednak przytomna i reaguje na bodźce zewnętrzne.
Zabezpiecz otoczenie i zadbaj o bezpieczeństwo fizyczne
Pierwszym krokiem jest zapewnienie bezpieczeństwa fizycznego. Doprowadź przyjaciela do miejsca, gdzie nie może się przewrócić, wejść w ruch uliczny, utonąć ani doznać żadnej innej kontuzji. Odsuń od niego ostre przedmioty, butelki i wszelkie inne potencjalnie niebezpieczne rzeczy. Jeśli przyjaciel stoi i grozi mu upadek, pomóż mu usiąść lub delikatnie połóż się.
Nie pozwól pijanemu przyjacielowi prowadzić samochodu, wchodzić po schodach samodzielnie ani obsługiwać żadnych urządzeń mechanicznych czy elektrycznych. Upojenie alkoholowe fałszuje poczucie własnych możliwości i bardzo często osoby pijane są przekonane, że są w pełni sprawne, podczas gdy ich refleks, koordynacja i ocena odległości są poważnie zaburzone.
Ułóż przyjaciela w pozycji bocznej ustalonej
Pozycja boczna ustalona, zwana też pozycją bezpieczną lub pozycją ratunkową, jest absolutnym priorytetem w przypadku każdej nieprzytomnej lub silnie sennej osoby, która mogła spożyć alkohol. W tej pozycji osoba leży na boku z lekko odchyloną głową, dzięki czemu w razie wymiotów wymiociny nie trafiają do dróg oddechowych, co mogłoby prowadzić do zachłystowego zapalenia płuc lub uduszenia.
Aby ułożyć przyjaciela w pozycji bocznej ustalonej, połóż go na boku, zegnij jego nogę znajdującą się na górze w kolanie pod kątem prostym i przesuń ją do przodu, aby stabilizowała ciało. Górną rękę połóż pod policzkiem, by podtrzymywała głowę. Delikatnie odchyl głowę do tyłu, aby udrożnić drogi oddechowe. Regularnie sprawdzaj, czy oddycha i czy nie zaczął wymiotować.
Kontroluj temperaturę ciała
Alkohol rozszerza naczynia krwionośne w skórze, przez co daje fałszywe odczucie ciepła, podczas gdy ciało faktycznie traci ciepło. Pijany przyjaciel może się więc nie skarżyć na zimno, nawet jeśli jego temperatura ciała spada do niebezpiecznych poziomów, zwłaszcza jeśli przebywa na zewnątrz w chłodne dni lub noce. Przykryj go kocem lub kurtką, zanieś do ciepłego pomieszczenia i regularnie sprawdzaj jego stan, co kilkanaście minut.
Jednocześnie pamiętaj, że przegrzanie też jest groźne. Jeśli przyjaciel tańczył przez dłuższy czas w gorącym pomieszczeniu i nadmiernie się poci, może cierpieć na odwodnienie i przegrzanie, które połączone z alkoholem stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia.
Czego absolutnie nie wolno robić pijanemu przyjacielowi
Wiedza o tym, czego nie robić, jest równie ważna jak znajomość właściwych działań. Popularne mity dotyczące trzeźwienia są nie tylko nieskuteczne, ale mogą realnie zaszkodzić.
Dlaczego kawa nie pomaga wytrzeźwieć
Kawa jest jednym z najbardziej utrwalonych mitów dotyczących trzeźwienia. Kofeina jest stymulantem układu nerwowego i może chwilowo zwiększyć czujność, jednak nie przyspiesza metabolizmu alkoholu i nie obniża jego stężenia we krwi. W praktyce kawa może stworzyć złudne wrażenie trzeźwości, przez co osoba pijana poczuje się wystarczająco sprawna, by na przykład wsiąść za kierownicę, choć jej refleks pozostaje poważnie zaburzony. Podawanie kawy pijanemu przyjacielowi to pozornie niegroźna czynność, która w połączeniu ze złą oceną własnego stanu może prowadzić do tragedii.
Zimny prysznic może być niebezpieczny
Zimny prysznic, podobnie jak kawa, nie przyspiesza usuwania alkoholu z organizmu. Co więcej, nagłe schłodzenie ciała osoby upitej może wywołać gwałtowny skurcz naczyń krwionośnych, który u wrażliwych osób może doprowadzić do groźnych powikłań sercowo-naczyniowych. Pijany człowiek w wannie lub pod prysznicem jest narażony na upadek, uderzenie głową i utonięcie. Nie narażaj przyjaciela na to ryzyko dla złudnej korzyści szybszego trzeźwienia.
Nie zostawiaj pijanej osoby samej
To jedna z najważniejszych zasad dotyczących pomocy pijanemu przyjacielowi. Zostawianie silnie upitej osoby samej, nawet jeśli wydaje się po prostu senna i spokojna, jest bardzo ryzykowne. Stan osoby upitej może się szybko pogorszyć, może ona zacząć wymiotować i zachłysnąć się, może wstać, stracić równowagę i doznać urazu głowy lub może doznać nagłego zatrzymania krążenia. Jeśli musisz na chwilę odejść, upewnij się, że inna zaufana osoba czuwa nad przyjacielem i wie, co robić w razie nagłego pogorszenia się jego stanu.
Nie pozwól mu dalej pić alkoholu
Brzmi to oczywiscie, ale w praktyce bywa trudne do egzekwowania. Pijana osoba często domaga się kolejnych drinków i może reagować agresją lub frustracją na odmowę. Zachowaj spokój, bądź stanowczy, ale nie wdawaj się w kłótnie. Wynieś alkohol z zasięgu wzroku i rąk przyjaciela, zaproponuj wodę lub napój bezalkoholowy i spróbuj przekierować jego uwagę na co innego. Każdy kolejny drink może przesądzić o tym, czy noc zakończy się na kacach, czy na szpitalnym oddziale ratunkowym.
Nie zmuszaj do jedzenia ani nie podawaj jedzenia osobie nieprzytomnej
Podawanie jedzenia osobie mocno pijanej może wywołać wymioty, a podawanie czegokolwiek osobie nieprzytomnej lub półprzytomnej grozi zachłyśnięciem. Choć jedzenie przed piciem spowalnia wchłanianie alkoholu, po jego spożyciu nie ma już takiego efektu. Jeśli przyjaciel jest w pełni przytomny, możesz zaproponować małe ilości wody, by zapobiec odwodnieniu, ale nie nalegaj na jedzenie i nie wkładaj mu niczego do ust na siłę.
Jak rozmawiać z pijanym przyjacielem
Komunikacja z osobą upitą wymaga specyficznego podejścia. Alkohol zaburza zdolność do logicznego myślenia, kontroli emocji i właściwej interpretacji sygnałów społecznych, dlatego rozmowy z pijanymi osobami bywają frustrujące i nieskuteczne. Mimo to odpowiedni ton i właściwe techniki komunikacji mogą znacząco ułatwić udzielenie pomocy.
Zachowaj spokój i unikaj kłótni
Podniesiony głos, oskarżenia i kłótnie w kontakcie z pijaną osobą zwykle eskalują sytuację zamiast ją rozładowywać. Mów spokojnie, wyraźnie i krótko. Długie, skomplikowane zdania i logiczne wywody nie trafią do osoby, której zdolności poznawcze są zaburzone przez alkohol. Zamiast mówić "Piłeś za dużo i zachowujesz się nieodpowiedzialnie", powiedz po prostu "Chodź, usiądziemy, bo potrzebujesz odpocząć".
Bądź empatyczny, ale konsekwentny
Pijane osoby często są nadwrażliwe emocjonalnie. Mogą płakać, czuć się niezrozumiane lub reagować wybuchami złości na drobne uwagi. Przyjmij postawę empatyczną, ale nie daj się manipulować emocjonalnie. Twoja rola to zadbanie o bezpieczeństwo przyjaciela, a nie wdawanie się w głębokie filozoficzne rozmowy o życiu o drugiej w nocy. Możesz powiedzieć spokojnie "Rozumiem, że teraz jest ci źle, ale porozmawiamy o tym jutro, gdy będziesz się lepiej czuć".
Jak postępować w przypadku agresji
Część osób pod wpływem alkoholu staje się agresywna. Jeśli pijany przyjaciel zaczyna zachowywać się groźnie, machać rękami lub krzyczeć w sposób zagrażający bezpieczeństwu twojemu lub innych osób, zachowaj dystans fizyczny i nie prowokuj. Nie odpowiadaj agresją na agresję. W razie potrzeby poproś o pomoc inne osoby z otoczenia lub wezwij policję. Własne bezpieczeństwo jest zawsze priorytetem i nikt nie oczekuje od ciebie bohaterstwa kosztem własnego zdrowia.
Nawodnienie i regeneracja po upojeniu alkoholowym
Alkohol jest diuretykiem, co oznacza, że nasila wydalanie moczu i prowadzi do odwodnienia organizmu. Odwodnienie w połączeniu z toksycznym działaniem produktów rozpadu alkoholu, głównie aldehydu octowego, jest główną przyczyną kaca. Jeśli przyjaciel jest przytomny i może pić, zachęcaj go do regularnego spożywania wody, po 200 do 300 mililitrów co pół godziny, bez forsowania większych ilości na raz.
Napoje elektrolitowe, takie jak izotoniki, mogą być pomocne, bo uzupełniają nie tylko wodę, ale również sód i potas utracone wraz z moczem i potem. Unikaj natomiast napojów gazowanych, które mogą nasilić mdłości, oraz kolejnych drinków, które tylko odsuną w czasie objawy i pogłębią uszkodzenia, jakie alkohol wyrządza organizmowi.
Co zjeść po intensywnym piciu
Gdy przyjaciel jest już trzeźwiejszy i może jeść, lekkostrawne posiłki bogate w węglowodany, takie jak tosty, gotowany ryż lub banan, pomagają ustabilizować poziom cukru we krwi, który alkohol może obniżyć. Jajka zawierają cysteinę, aminokwas wspomagający rozkład aldehydu octowego, więc jajecznica lub gotowane jajko to popularny i całkiem uzasadniony naukowo wybór na pierwsze śniadanie po zakrapianej nocy. Unikaj natomiast tłustych i ciężkostrawnych dań tuż po piciu, ponieważ przeciążona wątroba nie poradzi sobie z ich jednoczesnym trawieniem.
Pierwsza pomoc przy zatruciu alkoholowym
Zatrucie alkoholowe, zwane też ostrym zatruciem etanolem, to stan nagły wymagający natychmiastowego działania. Jeśli przyjaciel stracił przytomność, nie reaguje na bodźce, ma bardzo wolny oddech lub nie oddycha w ogóle, działaj natychmiast bez chwili zwłoki i nie czekaj, aż sam wytrzeźwieje.
Jak sprawdzić oddech i tętno
Pochyl się nad przyjacielem i przyłóż ucho blisko jego ust i nosa, obserwując jednocześnie, czy klatka piersiowa unosi się i opada. Jeśli widzisz ruch klatki piersiowej i słyszysz lub czujesz powietrze na swoim policzku, oddycha. Jeśli nie, musisz natychmiast wezwać pogotowie i, jeśli wiesz jak, przystąpić do resuscytacji krążeniowo-oddechowej.
Sprawdzenie tętna wymaga nieco wprawy, ale możesz spróbować wyczuć je na szyi, na tętnicy szyjnej, lub na nadgarstku, na tętnicy promieniowej. Jeśli masz wątpliwości co do oddechu lub tętna, nie trać czasu na ich sprawdzanie, tylko zadzwoń pod 112 i postępuj zgodnie z instrukcjami dyspozytora, który poprowadzi cię krok po kroku.
Resuscytacja krążeniowo-oddechowa przy zatruciu alkoholowym
Jeśli przyjaciel nie oddycha i nie ma tętna, konieczna jest resuscytacja krążeniowo-oddechowa. Połóż go na plecach na twardym podłożu, spleć dłonie i ułóż je na środku mostka. Wykonuj uciśnięcia klatki piersiowej z rytmem 100 do 120 na minutę, głębokością około 5 do 6 centymetrów, pozwalając klatce wracać do pozycji wyjściowej po każdym uciśnięciu. Jeśli jesteś przeszkolony w udzielaniu pierwszej pomocy, wykonuj cykl 30 uciśnięć i 2 wdechów ratunkowych. Jeśli nie czujesz się pewnie z oddechami ratunkowymi, wykonuj samo uciskanie klatki piersiowej nieprzerwanie aż do przyjazdu pogotowia.
Kiedy pijanie przestaje być zabawą, a zaczyna być problemem
Okazjonalne upijanie się to jedno, a regularne spożywanie alkoholu prowadzące do uzależnienia to zupełnie inna sytuacja. Jeśli zauważasz, że przyjaciel regularnie pije do granic upojenia, nie pamięta, co robił pod wpływem alkoholu, pije mimo negatywnych konsekwencji zdrowotnych, rodzinnych czy zawodowych, lub nie wyobraża sobie spotkań towarzyskich bez alkoholu, może to świadczyć o rozwijającym się uzależnieniu od alkoholu wymagającym profesjonalnej pomocy.
Jak rozmawiać z przyjacielem o problemie alkoholowym
Rozmowa o piciu z osobą, która może mieć problem z alkoholem, jest trudna i wymaga delikatności. Najlepiej przeprowadzić ją na trzeźwo, w spokojnej, prywatnej atmosferze, bez oskarżeń i moralizowania. Zamiast etykietowania, skupiaj się na konkretnych obserwacjach i swoich uczuciach. Powiedz "Martwię się o ciebie, bo widzę, że ostatnio pijesz dużo i chciałem zapytać, czy wszystko u ciebie w porządku" zamiast stawiać diagnozy i wygłaszać oceny moralne.
Możesz zaproponować wspólne poszukanie informacji o możliwościach leczenia uzależnienia lub towarzyszyć przyjacielowi podczas pierwszej wizyty u specjalisty terapii uzależnień. Pamiętaj jednak, że decyzja o podjęciu leczenia należy wyłącznie do niego i nie możesz nikogo do tego zmusić. Twoja rola to wsparcie i obecność, a nie przymus ani kontrola.
Alkohol a inne substancje i leki
Szczególnie niebezpieczna jest kombinacja alkoholu z innymi substancjami psychoaktywnymi lub lekami. Alkohol nasila działanie benzodiazepinów, opioidów, leków nasennych, niektórych leków przeciwdepresyjnych i przeciwalergicznych. Połączenie alkoholu z tymi substancjami może gwałtownie zahamować ośrodkowy układ nerwowy i prowadzić do zatrzymania oddechu nawet przy stosunkowo niedużej ilości wypitego alkoholu.
Jeśli masz podejrzenie, że pijany przyjaciel mógł jednocześnie zażyć jakiekolwiek leki lub narkotyki, traktuj sytuację jako potencjalnie zagrażającą życiu i niezwłocznie zadzwoń po pomoc medyczną, nawet jeśli na pierwszy rzut oka wydaje się on jedynie senny i spokojny. Poinformuj ratowników o wszelkich substancjach, które mógł przyjąć, bez obawy o konsekwencje prawne, bo ratownicy medyczni koncentrują się wyłącznie na udzieleniu pomocy.
Rola alkoholu wśród młodzieży i jak reagować
Problem upijania się jest szczególnie powszechny wśród młodych ludzi, zwłaszcza nastolatków i studentów, którzy często eksperymentują z alkoholem bez doświadczenia i znajomości własnych granic tolerancji. Młody organizm, niższy metabolizm alkoholu, mniejsza masa ciała i chęć imponowania rówieśnikom to czynniki, które znacząco zwiększają ryzyko poważnych zatruć alkoholowych w tej grupie wiekowej.
Jeśli widzisz, że pijany znajomy jest nieletni, obowiązek reagowania jest jeszcze silniejszy niż w przypadku osoby dorosłej. Nie zostawiaj nastolatka samego, poinformuj zaufanego dorosłego lub, jeśli sytuacja jest poważna, wezwij pogotowie ratunkowe. Strach przed gniewem rodziców czy nauczycieli nie jest wystarczającym powodem, by nie reagować w obliczu bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia.
Jak zadbać o siebie po nocy spędzonej na opiece nad pijanym przyjacielem
Opieka nad silnie upitą osobą jest wyczerpująca fizycznie i emocjonalnie. Noc bez snu, stres związany z monitorowaniem stanu zdrowia przyjaciela i konieczność podejmowania szybkich decyzji mogą być bardzo intensywnym przeżyciem, które zostawia ślad. Zadbaj o własne potrzeby, gdy sytuacja zostanie opanowana. Zjedz coś, nawodnij się, połóż spać i daj sobie czas na regenerację.
Jeśli opieka nad pijanym przyjacielem stała się dla ciebie regularnym obowiązkiem, warto zastanowić się, czy nie ponosisz zbyt wysokich kosztów emocjonalnych i fizycznych cudzej destrukcji. Wspieranie przyjaciela jest wartościowe i szlachetne, ale granica między pomocą a współuzależnieniem jest ważna i realna. Osoby żyjące w otoczeniu kogoś z problemem alkoholowym mogą szukać wsparcia w grupach takich jak Al-Anon, przeznaczonych właśnie dla bliskich osób z uzależnieniem.
Legalne i społeczne aspekty upijania się w Polsce
W Polsce spożywanie alkoholu przez osoby poniżej 18 roku życia jest zabronione przez prawo. Sprzedaż alkoholu nieletnim jest wykroczeniem zagrożonym karą grzywny lub ograniczenia wolności. Warto też pamiętać, że porzucenie pijanej, nieprzytomnej osoby w miejscu publicznym, zwłaszcza jeśli tej osobie grozi niebezpieczeństwo, może być zakwalifikowane jako nieudzielenie pomocy osobie znajdującej się w stanie zagrożenia życia. Jest to przestępstwo ścigane w Polsce na podstawie artykułu 162 Kodeksu karnego, za które grozi kara pozbawienia wolności do lat trzech. Reagowanie na takie sytuacje jest więc nie tylko moralnym, ale i prawnym obowiązkiem każdego obywatela.
Jak przygotować się zawczasu, by umieć pomóc pijanemu przyjacielowi
Najlepsza pomoc zaczyna się od przygotowania, zanim znajdziesz się w kryzysowej sytuacji. Warto zawczasu poznać numery alarmowe, nauczyć się podstawowych technik pierwszej pomocy i zapamiętać kilka kluczowych zasad postępowania z osobą pijaną. Kursy pierwszej pomocy organizowane przez Polski Czerwony Krzyż, Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy i inne organizacje są ogólnodostępne i zajmują zaledwie kilka godzin, a wiedza zdobyta podczas takich kursów może kiedyś okazać się bezcenna.
Gdy wybierasz się na imprezę, zaplanuj sposób powrotu dla siebie i znajomych. Wyznaczenie tak zwanego trzeźwego kierowcy w grupie jest prostą i skuteczną metodą zapobiegania wypadkom drogowym związanym z alkoholem. Miej w telefonie zapisane numery pogotowia i policji oraz numer osoby, którą możesz zadzwonić w razie nagłej potrzeby. Pamiętaj, że numer 112 działa całą dobę, a dyspozytorzy ratownictwa medycznego mogą udzielić szczegółowych instrukcji przez telefon podczas oczekiwania na przyjazd karetki.
Podsumowanie najważniejszych zasad pomocy pijanemu przyjacielowi
Pomoc pijanemu przyjacielowi to przede wszystkim kwestia obecności, spokojnej obserwacji i gotowości do działania. Nigdy nie zostawiaj silnie pijanej osoby samej. Ułóż ją w pozycji bocznej ustalonej, jeśli jest senna lub nieprzytomna. Pilnuj, żeby oddychała miarowo i regularnie. Zadzwoń po pomoc medyczną przy każdym niepokojącym sygnale, bo lepiej zadzwonić niepotrzebnie niż zareagować za późno i żałować tej decyzji. Nie podawaj kawy ani nie aplikuj zimnego prysznica w przekonaniu, że to przyspieszy trzeźwienie, bo te metody są nieskuteczne i mogą być niebezpieczne. Zadbaj o utrzymanie właściwej ciepłoty ciała i stopniowe nawodnienie małymi ilościami wody.
Alkohol to substancja obecna w naszej kulturze od tysięcy lat, a imprezy i spotkania towarzyskie często wiążą się z jego spożywaniem. Nie chodzi o to, by wyplenić alkohol z życia towarzyskiego, ale o to, by umieć rozpoznawać niebezpieczne sytuacje i wiedzieć, jak na nie reagować w sposób skuteczny i bezpieczny. Odpowiedzialne podejście do alkoholu i znajomość podstawowych zasad pierwszej pomocy przy zatruciu alkoholem mogą uratować życie, w tym życie kogoś, kogo znasz i lubisz.