Sytuacja, w której bliska osoba traci kontrolę nad swoim zachowaniem pod wpływem alkoholu, może być stresująca, dezorientująca i trudna do opanowania. Niezależnie od tego, czy zdarzyło się to na imprezie, w domu, w miejscu publicznym czy podczas spontanicznego spotkania, wiedza o tym, co robić z pijaną przyjaciółką, jest umiejętnością, którą warto posiadać. Odpowiednia reakcja może zapobiec wypadkowi, uchronić ją przed niebezpieczeństwem i wzmocnić wzajemne zaufanie. W tym artykule omawiamy krok po kroku, jak postępować z osobą pijaną, jak zadbać o jej bezpieczeństwo i kiedy sięgnąć po pomoc medyczną.
Dlaczego warto wiedzieć, jak pomóc pijanej osobie
Alkohol jest substancją psychoaktywną, która zaburza funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego. Nawet umiarkowane spożycie prowadzi do obniżenia zdolności oceny sytuacji, spowolnienia refleksu i pogorszenia koordynacji ruchowej. Gdy ktoś wypije zbyt dużo, konsekwencje mogą być znacznie poważniejsze: utrata przytomności, wymioty w pozycji leżącej na plecach (grożące zachłyśnięciem), gwałtowny spadek temperatury ciała, a w skrajnych przypadkach zatrucie alkoholem wymagające interwencji lekarskiej. Znajomość zasad postępowania z pijaną przyjaciółką nie jest zatem wiedzą akademicką, lecz praktyczną umiejętnością, która w pewnych okolicznościach dosłownie ratuje życie.
Warto też pamiętać, że rola osoby trzeźwej przy pijanej przyjaciółce nie polega wyłącznie na fizycznej ochronie. Chodzi również o zachowanie godności poszkodowanej, zapewnienie jej poczucia bezpieczeństwa i niedopuszczenie do sytuacji, które mogłaby później żałować. Zaufanie między przyjaciółkami buduje się właśnie w takich momentach, gdy jedna z nich potrzebuje pomocy, a druga potrafi ją udzielić bez oceniania i bez niepotrzebnego rozgłaszania zdarzenia.
Jak rozpoznać, że przyjaciółka jest niebezpiecznie pijana
Zanim podejmiemy jakiekolwiek działania, powinniśmy ocenić poziom upojenia alkoholowego. Nie każda osoba, która wypiła alkohol, wymaga intensywnej opieki, ale istnieją wyraźne sygnały alarmowe, których nie wolno ignorować.
Pierwsze oznaki nadmiernego spożycia alkoholu
Na wczesnym etapie upojenia przyjaciółka może być nadmiernie roześmiana, mówić głośniej niż zwykle, gestykulować przesadnie i stracić nieco koordynację ruchową. Może powtarzać te same zdania lub reagować z opóźnieniem na pytania. Tego rodzaju zachowanie jest niepokojące, ale w większości przypadków nie wymaga wzywania pomocy medycznej. Wystarczy wówczas zadbać, żeby nie piła więcej alkoholu, zapewnić jej wodę i spokojne miejsce do siedzenia.
Sygnały wskazujące na poważne zatrucie alkoholem
Sytuacja staje się niebezpieczna, gdy pojawiają się następujące objawy: silne wymioty, brak możliwości utrzymania równowagi nawet w pozycji siedzącej, niewyraźna i niezrozumiała mowa, blade lub siniejące usta i paznokcie, bardzo wolne lub nieregularne oddychanie, zimna i lepka skóra, a przede wszystkim utrata przytomności lub niemożność rozbudzenia. W takich przypadkach należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe, dzwoniąc pod numer 112 lub 999. Zatrucie alkoholowe to stan zagrożenia życia i żadna troska o „wstyd" przyjaciółki nie powinna opóźniać tej decyzji.
Pierwsze kroki, gdy przyjaciółka jest pijana
Gdy ocenimy, że przyjaciółka jest w stanie wymagającym opieki, ale nie zagrożenia życia, powinniśmy działać spokojnie i metodycznie. Panika nikomu nie pomoże, a trzeźwa głowa osoby towarzyszącej jest w tej sytuacji najcenniejszym zasobem.
Zadbaj o bezpieczne otoczenie
Pierwszym krokiem jest usunięcie bezpośrednich zagrożeń z otoczenia. Jeśli impreza odbywa się w pobliżu basenu, schodów, ruchliwej drogi lub innych niebezpiecznych miejsc, należy delikatnie, lecz stanowczo zabrać przyjaciółkę w bezpieczniejsze miejsce. Unikaj sytuacji, w których mogłaby upaść, uderzyć się lub wejść w kontakt z nieznajomymi osobami, które mogłyby ją skrzywdzić.
Nie pozwól jej pić więcej alkoholu
To pozornie oczywiste, ale w praktyce bywa trudne. Pijana osoba często nie zdaje sobie sprawy ze swojego stanu i może aktywnie domagać się kolejnych drinków. Najlepiej jest zabrać jej napój alkoholowy lub zastąpić go wodą lub napojem niealkoholowym, nie robiąc z tego sceny. Jeśli barmani lub organizatorzy imprezy są dostępni, możesz poprosić ich o nieobsługiwanie twojej przyjaciółki. W Polsce prawo zabrania sprzedaży alkoholu osobom widocznie pijanym, więc personel lokalu ma zarówno prawo, jak i obowiązek odmówić dalszego podawania alkoholu.
Zapewnij nawodnienie i jedzenie
Alkohol działa moczopędnie i przyspiesza odwodnienie organizmu. Podawanie wody w małych ilościach co kilka minut jest dobrym sposobem na łagodzenie objawów zatrucia. Jeśli przyjaciółka jest w stanie jeść, lekki posiłek bogaty w węglowodany może pomóc spowolnić wchłanianie alkoholu oraz podnieść poziom cukru we krwi, który pod wpływem alkoholu często spada. Należy jednak uważać: jeśli osoba jest bardzo pijana i istnieje ryzyko wymiotów, lepiej nie zmuszać jej do jedzenia, bo może się zachłysnąć.
Jak rozmawiać z pijaną przyjaciółką
Komunikacja z osobą pod wpływem alkoholu wymaga cierpliwości i specyficznego podejścia. Alkohol zmienia percepcję emocji i sprawia, że nawet neutralne słowa mogą zostać odebrane jako atak lub złośliwość.
Zachowaj spokój i unikaj kłótni
Pijana osoba często jest nadwrażliwa emocjonalnie, co oznacza, że może płakać bez wyraźnego powodu, wybuchać złością lub zachowywać się nieprzewidywalnie. Wdawanie się w poważne rozmowy na ważne tematy — takie jak jej zachowanie, relacje czy problemy życiowe — jest w tym momencie bezcelowe. Wszelkie próby wyjaśniania, perswazji czy moralizowania kończą się zazwyczaj frustracją po obu stronach. Najlepsze, co można zrobić, to mówić spokojnie, krótko i konkretnie, skupiając się wyłącznie na tym, co jest niezbędne w danym momencie.
Nie upokarzaj i nie oceniaj
Nawet jeśli jesteś sfrustrowana zachowaniem przyjaciółki, unikaj komentarzy w rodzaju „jak możesz się tak zachowywać" albo „wstydziłam się za ciebie". Tego rodzaju uwagi, nawet jeśli są szczere, nie przyniosą żadnego pozytywnego efektu w chwili, gdy dana osoba jest pijana. Mogą za to zranić ją i nadwyrężyć relację. Poważna rozmowa o tym, co się stało, może odbyć się następnego dnia, gdy będzie trzeźwa.
Używaj prostych, krótkich poleceń
Gdy trzeba przekazać pijanej przyjaciółce jakąś instrukcję — na przykład żeby usiadła, wypiła wodę lub przeszła w inne miejsce — rób to w sposób jasny i konkretny. Zamiast mówić: „Może powinnaś trochę odpocząć, bo wypiłaś dużo i wygląda na to, że nie jest ci dobrze", powiedz po prostu: „Chodź, usiądziemy tutaj". Prostota komunikatu zwiększa szansę na to, że zostanie on zrozumiany i spełniony.
Co robić, gdy pijana przyjaciółka chce jechać samochodem
Jedną z najniebezpieczniejszych sytuacji jest ta, gdy pijana osoba upiera się, że chce prowadzić samochód. W Polsce jazda pod wpływem alkoholu jest przestępstwem, ale przede wszystkim stanowi śmiertelne zagrożenie dla kierowcy, pasażerów i innych uczestników ruchu drogowego. Twoim obowiązkiem jako przyjaciółki jest niedopuszczenie do takiej sytuacji.
Zacznij od spokojnej, stanowczej odmowy: „Nie możesz teraz prowadzić, zorganizujemy ci inny transport". Jeśli to nie skutkuje, możesz fizycznie uniemożliwić wsiadanie do samochodu, zabrać kluczyki (delikatnie, lecz zdecydowanie), poprosić inne osoby o wsparcie lub — w ostateczności — wezwać policję. Pamiętaj, że odpowiedzialność prawna i moralna za wypadek spowodowany przez osobę, której pozwoliłaś wsiąść za kierownicę w stanie upojenia, może spaść również na ciebie.
Pozycja boczna ustalona i podstawy pierwszej pomocy
Jeśli przyjaciółka straciła przytomność lub jest na skraju utraty przytomności, koniecznie należy ułożyć ją w pozycji bocznej ustalonej. Jest to jedna z najważniejszych umiejętności, jakie można mieć w takiej sytuacji.
Jak ułożyć osobę w pozycji bocznej ustalonej
Połóż przyjaciółkę na boku, z jedną nogą ugiętą w kolanie, aby stabilizowała ciało. Głowę odchyl delikatnie do tyłu, aby udrożnić drogi oddechowe. Rękę znajdującą się pod ciałem ułóż tak, by nie uciskała klatki piersiowej. W tej pozycji, nawet jeśli osoba zacznie wymiotować, treść żołądkowa wypłynie na zewnątrz, a nie do dróg oddechowych. Przy osobie w pozycji bocznej ustalonej należy pozostać i stale monitorować jej oddychanie aż do przybycia pomocy lub powrotu pełnej przytomności.
Kiedy wezwać pogotowie
Pogotowie należy wezwać niezwłocznie, gdy: przyjaciółka nie reaguje na głos ani dotyk, ma nieregularny lub bardzo powolny oddech (mniej niż 8 oddechów na minutę), jej skóra jest blada, sina lub zimna, wymiotuje będąc nieprzytomna, a ty nie możesz jej ułożyć w pozycji bocznej, lub gdy doznała urazu fizycznego — upadła, uderzyła się w głowę. Nigdy nie zostawiaj nieprzytomnej pijanej osoby samej, nawet na chwilę.
Jak zabrać pijaną przyjaciółkę do domu
Gdy sytuacja jest opanowana i nie wymaga interwencji medycznej, priorytetem jest bezpieczne odtransportowanie przyjaciółki do domu lub w inne bezpieczne miejsce.
Wybór środka transportu
Najlepszym rozwiązaniem jest zamówienie taksówki lub skorzystanie z aplikacji do zamawiania przejazdów. Upewnij się, że sam/a jesteś trzeźwa i możesz towarzyszyć przyjaciółce w podróży. Jeśli przyjaciółka jest bardzo niedomagającą lub ledwo przytomna, rozważ, czy nie lepiej wezwać kogoś bliskiego — jej partnera, rodzica lub inną zaufaną osobę. Nie warto ryzykować podróży komunikacją miejską z osobą, która może zemdleć lub stać się agresywna.
Poinformuj kogoś bliskiego
Jeśli zostawiasz przyjaciółkę w jej własnym mieszkaniu, upewnij się, że nie jest sama lub że ktoś inny wie o jej stanie. Możesz zostawić wodę przy łóżku, upewnić się, że nie leży na plecach, i napisać jej krótką wiadomość, aby wiedziała, co się działo. Jeśli jej stan był poważny, warto poinformować jej bliskich — partnera, rodzica lub współlokatora — o tym, że wymaga obserwacji przez najbliższe godziny.
Co robić następnego dnia
Karetka odjechała lub przyjaciółka szczęśliwie dotarła do domu. Twoja rola jednak się nie kończy. Następnego dnia jest odpowiedni moment na rozmowę, która może okazać się ważna dla waszej relacji i dla jej dobrostanu.
Sprawdź, jak się czuje
Kac to dolegliwość nieprzyjemna, ale zazwyczaj nie niebezpieczna. Jeśli przyjaciółka ma mdłości, ból głowy, osłabienie i suchość w ustach — to normalne objawy po nadmiernym spożyciu alkoholu. Warto zadzwonić lub napisać, żeby sprawdzić jej samopoczucie. Samo zainteresowanie i troska mogą mieć ogromne znaczenie dla kogoś, kto czuje się zawstydzony lub fizycznie słaby.
Jak przeprowadzić szczerą rozmowę o piciu
Jeśli incydent był jednorazowy i wynikał z wyjątkowych okoliczności, rozmowa może być krótka i przepełniona wsparciem. Jednak jeśli podobne sytuacje zdarzają się regularnie, warto porozmawiać poważnie. Rób to w spokojnym miejscu, bez pośpiechu, bez publiczności i bez oskarżycielskiego tonu. Zamiast mówić „ty zawsze...", używaj sformułowań w pierwszej osobie: „martwię się o ciebie, bo...", „byłam przestraszona, gdy...". Celem rozmowy nie jest zawstydzenie jej, lecz wyrażenie troski i ewentualne zachęcenie do refleksji nad swoim stosunkiem do alkoholu.
Kiedy problem z alkoholem wymaga profesjonalnej pomocy
Jednorazowe upicie się zdarza wielu osobom i nie musi być sygnałem alarmu. Jednak pewne wzorce zachowań powinny skłonić do głębszej refleksji i — w razie potrzeby — do rozmowy o profesjonalnej pomocy.
Sygnały wskazujące na uzależnienie lub szkodliwe picie
Do niepokojących sygnałów należą: regularne upijanie się do nieprzytomności, picie w samotności lub ukrywanie ilości spożywanego alkoholu, sięganie po alkohol w sytuacjach stresowych jako jedyna metoda radzenia sobie, niemożność kontrolowania ilości wypijanego alkoholu mimo prób, zaniedbywanie obowiązków zawodowych, rodzinnych lub szkolnych z powodu alkoholu, oraz fizyczne objawy odstawienia po przerwie w piciu, takie jak drżenie rąk, pocenie się czy lęk.
Jak zachęcić przyjaciółkę do szukania pomocy
Rozmowa o uzależnieniu jest delikatna i trudna. Nikt nie chce być traktowany jak osoba mająca problem, szczególnie gdy sam go nie dostrzega lub wypiera. Można wyrazić swoje obawy w sposób troskliwy i konkretny, powołując się na obserwowane fakty, a nie ogólne oceny. Warto zaproponować towarzyszenie jej w szukaniu pomocy — na przykład wspólne umówienie się do lekarza, psychologa lub skontaktowanie się z poradnią leczenia uzależnień. W Polsce bezpłatna pomoc dla osób z problemem alkoholowym i ich bliskich dostępna jest w powiatowych centrach pomocy rodzinie, miejskich ośrodkach pomocy społecznej oraz w poradniach terapii uzależnień działających w ramach NFZ.
Jak zadbać o własne granice i bezpieczeństwo
Pomaganie pijanej przyjaciółce może być wyczerpujące emocjonalnie i fizycznie. Ważne jest, abyś w tym procesie nie zapominała o własnych potrzebach i granicach.
Twoje bezpieczeństwo jest równie ważne
Jeśli przyjaciółka staje się agresywna, wulgarna lub fizycznie zagrażająca pod wpływem alkoholu, masz pełne prawo wycofać się i wezwać pomoc innych. Twój obowiązek dbania o nią nie oznacza, że musisz tolerować przemoc słowną lub fizyczną. Agresja alkoholowa to realne zjawisko i żadna przyjaźń nie zobowiązuje cię do narażania się na skrzywdzenie.
Wyznaczanie granic w relacji z osobą pijącą
Jeśli sytuacje z pijaną przyjaciółką powtarzają się regularnie i zaburzają twoje życie — odbierasz telefony w środku nocy, rezygnujesz z planów, czujesz się odpowiedzialna za jej zachowanie — warto jasno określić, co jesteś w stanie zrobić, a czego nie. Granice w relacji nie są oznaką braku miłości czy troski. Wręcz przeciwnie, jasno postawione granice są wyrazem szacunku zarówno do siebie, jak i do przyjaciółki.
Mity na temat trzeźwienia, którym nie wolno wierzyć
W obiegu społecznym funkcjonuje wiele błędnych przekonań na temat tego, jak szybko „wytrzeźwić" pijaną osobę. Stosowanie się do nich może być nie tylko nieskuteczne, ale też niebezpieczne.
Kawa i zimny prysznic nie trzeźwią
Popularne metody takie jak podawanie mocnej kawy, zimny prysznic czy spacer na świeżym powietrzu nie przyspieszają metabolizmu alkoholu w organizmie. Wątroba rozkłada alkohol w stałym tempie — około 0,1 promila na godzinę — i żaden zewnętrzny bodziec tego procesu nie przyspiesza. Kawa może sprawić, że pijana osoba będzie bardziej pobudzona i aktywna, ale jej zdolności motoryczne i ocena sytuacji pozostają upośledzone. Zimny prysznic może być wręcz niebezpieczny, jeśli spowoduje hipotermię u osoby osłabionej alkoholem.
Jedzenie przed piciem a wchłanianie alkoholu
Wbrew powszechnemu przekonaniu jedzenie przed piciem nie „chłonie" alkoholu i nie uniemożliwia upicia się. Posiłek zwalnia jedynie tempo wchłaniania alkoholu do krwi, ale nie zmniejsza ostatecznej ilości wchłoniętej substancji. Oznacza to, że efekty upojenia pojawią się wolniej, ale docelowy poziom alkoholu we krwi będzie podobny jak u osoby pijącej na czczo.
Zasypianie pijanej osoby na plecach jest niebezpieczne
Jeden z najgroźniejszych mitów mówi, że jeśli pijana osoba zaśnie, można ją zostawić i „sama się prześpi". Tymczasem osoba śpiąca pod wpływem alkoholu na plecach jest narażona na zachłyśnięcie wymiocinami, co może prowadzić do śmierci przez uduszenie. Zawsze układaj śpiącą pijaną osobę w pozycji bocznej ustalonej i regularnie sprawdzaj jej oddychanie.
Alkohol a bezpieczeństwo kobiet
Kwestia bezpieczeństwa kobiet pod wpływem alkoholu wymaga osobnego omówienia, ponieważ wiąże się z poważnymi zagrożeniami, które wykraczają poza samą toksyczność substancji.
Ryzyko wykorzystania seksualnego
Badania jednoznacznie wskazują, że osoby w stanie upojenia alkoholowego są nieproporcjonalnie częstymi ofiarami przestępstw seksualnych. Niezdolność do wyrażenia świadomej zgody lub jej odmowy, obniżona czujność i ograniczona zdolność do samoobrony czynią z pijanej kobiety osobę szczególnie podatną na krzywdę. Jako przyjaciółka masz ogromną rolę w zapobieganiu takim sytuacjom: nie zostawiaj pijanej przyjaciółki samej z nieznajomymi, monitoruj jej interakcje towarzyskie, a jeśli cokolwiek wydaje ci się podejrzane, reaguj natychmiast — głośno, stanowczo i bez wahania.
Środki odurzające dodawane do napojów
Tak zwane narkotyki gwałtu, takie jak GHB czy flunitrazepam, mogą być dodawane do napojów bez wiedzy osoby je spożywającej. Objawy ich działania mogą przypominać silne upojenie alkoholowe i obejmują nagłe osłabienie, dezorientację, niewyraźne widzenie i utratę świadomości. Jeśli przyjaciółka zachowuje się bardziej dziwnie, niż wynikałoby to z ilości wypitego alkoholu, lub jeśli nie wie, co piła i od kogo dostała napój, traktuj tę sytuację jako potencjalnie kryzysową i natychmiast wezwij pomoc.
Jak rozmawiać o alkoholu z przyjaciółką profilaktycznie
Najlepsza pomoc to ta, której nie trzeba udzielać w kryzysie. Rozmowa o alkoholu przed imprezą czy spotkaniem towarzyskim może znacząco zmniejszyć ryzyko niebezpiecznych sytuacji.
Ustalanie wspólnych zasad na imprezach
Możesz zaproponować przyjaciółce rodzaj nieformalnej umowy na wieczór: pilnujemy się nawzajem, nie rozdzielamy się w nieznanych miejscach, umawiamy się na konkretną godzinę powrotu i sposób transportu do domu. Taka rozmowa nie musi być poważna ani moralizatorska — wystarczy krótkie, przyjazne ustalenie przed wyjściem z domu. Wiele trudnych sytuacji udaje się uniknąć właśnie dzięki temu, że obie strony mają jasność co do planu na wieczór.
Kultura picia i presja społeczna
Warto też rozmawiać o szerszym kontekście — o tym, jak kultura grupowa wpływa na ilość spożywanego alkoholu. Presja rówieśnicza, naśladownictwo, lęk przed byciem „nudną" czy nietowarzyską — to czynniki, które mogą skłaniać do picia więcej, niż się chce lub planuje. Świadomość tych mechanizmów pozwala podejmować bardziej świadome decyzje i łatwiej powiedzieć „nie" kolejnemu drinkowi bez poczucia winy czy wstydu.
Prawne aspekty pomocy osobie pijanej
Warto być świadomą, że pomaganie pijanej osobie wiąże się również z pewnym kontekstem prawnym, który może mieć znaczenie w skrajnych sytuacjach.
Obowiązek udzielenia pomocy w polskim prawie
Artykuł 162 polskiego Kodeksu karnego stanowi, że osoba, która nie udziela pomocy człowiekowi znajdującemu się w bezpośrednim niebezpieczeństwie utraty życia albo doznania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, mogąc jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo, podlega karze pozbawienia wolności do lat trzech. Nie oznacza to, że musisz być lekarzem ani bohaterką, ale że w sytuacji zagrożenia życia — na przykład gdy przyjaciółka traci przytomność — obowiązkiem prawnym i moralnym jest wezwanie pomocy.
Anonimowe wezwanie pogotowia
Jeśli obawiasz się, że wezwanie pogotowia wywoła niepotrzebne problemy — na przykład w sytuacji, gdy na imprezie spożywany był alkohol przez osoby niepełnoletnie — pamiętaj, że dyspozytor pogotowia ratunkowego jest przede wszystkim zainteresowany udzieleniem pomocy medycznej, a nie ściganiem uczestników imprez. W Polsce obowiązuje zasada, że wezwanie pomocy w dobrej wierze nie naraża wzywającego na konsekwencje prawne za samo zdarzenie, związane z piciem alkoholu przez osoby małoletnie. Ważniejsze niż obawy formalne jest zawsze życie i zdrowie człowieka.
Rola przyjaciółki jako długoterminowego wsparcia
Pomoc udzielona w chwili kryzysu to jedno, ale długoterminowe wsparcie przyjaciółki z problemem alkoholowym to zupełnie inny rodzaj zaangażowania, który wymaga wiedzy, cierpliwości i dbałości o własne zasoby emocjonalne.
Czym jest współuzależnienie i jak go unikać
Osoby bliskie uzależnionym często wpadają w pułapkę współuzależnienia — stanu, w którym ich własne życie, emocje i decyzje zaczynają kręcić się wokół osoby pijącej. Przejmowanie odpowiedzialności za zachowania przyjaciółki, ciągłe ratowanie jej z kłopotów, kłamstwo w jej imieniu lub minimalizowanie problemu — to typowe przejawy współuzależnienia, które ostatecznie nie pomagają ani jej, ani tobie. Granica między wspieraniem a wyręczaniem jest cienka, ale kluczowa.
Grupy wsparcia dla bliskich osób uzależnionych
W Polsce działają grupy wsparcia dla osób bliskich uzależnionym — między innymi Al-Anon, będący odpowiednikiem Anonimowych Alkoholików skierowanym do rodzin i przyjaciół osób z problemem alkoholowym. Uczestnictwo w takich grupach pozwala wymieniać się doświadczeniami z innymi osobami w podobnej sytuacji, nauczyć się zdrowych granic i zyskać emocjonalne wsparcie, które jest niezbędne, gdy bliska nam osoba zmaga się z uzależnieniem.
Podsumowanie: Jak być dobrą przyjaciółką bez zatracania siebie
Wiedza o tym, co robić z pijaną przyjaciółką, to nie tylko zestaw praktycznych instrukcji na wypadek kryzysu. To wyraz troski, odpowiedzialności i szacunku — zarówno do niej, jak i do siebie. Dobra przyjaciółka reaguje spokojnie i skutecznie, gdy sytuacja tego wymaga, rozmawia szczerze, gdy minie niebezpieczeństwo, i szuka pomocy — zarówno dla przyjaciółki, jak i dla siebie samej — gdy problem przerasta jedną osobę.
Najważniejsze zasady, które warto zapamiętać, to: nigdy nie zostawiaj pijanej przyjaciółki samej w sytuacji zagrożenia, zawsze układaj nieprzytomną osobę w pozycji bocznej ustalonej, wzywaj pogotowie bez wahania, gdy pojawią się niepokojące objawy, nie pozwól jej prowadzić samochodu pod wpływem alkoholu, a trudną rozmowę o piciu przeprowadź następnego dnia, spokojnie i z troską. Bycie dobrą przyjaciółką nie oznacza bycia nieograniczonym opiekunem — oznacza bycie obecną, świadomą i gotową do działania wtedy, gdy naprawdę trzeba.